• rss
  • facebook
  • twitter
  • googleplus
  • telegram
  • aparat
October 31, 2020

Category: فلسفه برای نوآموزان

خلاصه‌ی رساله خارمیدس افلاطون | بحث در باب چیستی سوفروسونه

 رسالات نخستین افلاطون پیرامون افکار سقراط اند و افکار سقراط نیز در زمانی که زنده بوده، پیرامون آرته بوده‌است. آرته که عمدتاً آن را فضیلت ترجمه کرده‌اند از نظرگاه سقراط 5 جزء دارد و یکی از آن‌ها سوفروسونه یا خویشتن‌داری است. رساله خارمیدس افلاطون رساله‌ای‌ست در باب خویشتن‌داری یا سوفروسونه. در کتاب اول جمهوری – […]

مختصری در باب دولت هابزی | شکل‌وشمایل دولت از دیدگاه هابز

در افکار هابز رگه‌هایی از فلسفه‌ی لیبرالیسم وجود دارند، لیکن او لیبرال نبود. جالبِ ماجرا اما این‌جاست که اگر هابز نبود شاید اصلاً هیچ‌زمان لیبرالیسم به‌وجود نمی‌آمد، شاید اصلاً اعلامیه‌ی استقلال آمریکا آن وضع را نمی‌داشت، شاید حتی نئولیبرالیسم به وجود نمی‌آمد. هابز بود که با به‌میان‌آوردن بحث در باب وضعیت طبیعی، قوانین طبیعی، لزوم […]

نگاهی به رساله آپولوژی افلاطون | دفاعیه‌ی تاریخی سقراط

در نوشتارهای پیشین در باب رسالات افلاطون گفته‌ام که رسالات این بزرگ‌مرد دنیای فلسفه، هم از نظرگاه فلسفی و هم از نظرگاه ادبی در اوج قرار دارند. این قضیه البته از برای رساله آپولولوژی یا دفاعیه نیز برقرار است. این رساله را از نخستین رسالات افلاطون می‌دانند، از آن‌ها که افلاطون به‌هنگام نگارش‌شان سن زیادی […]

نگاهی کامل به رساله جمهوری افلاطون | بحث در باب چیستی عدالت

این نوشتار پرطول‌وتفصیل‌تر از نوشتاری‌ست که پیش‌تر در باب رساله جمهوری نگاشته‌ام. اگر به هر دلیلی توانایی مطالعه‌ی این نوشتارِ طولانی را ندارید، می‌توانید آن نوشتار پیشینی را مطالعه بفرمایید (لینک نوشتار قبل در مورد کتاب جمهوری)؛ البته پیشنهاد-ام این است که این یکی را مطالعه کنید. الف. افلاطون بزرگ‌ترینِ فلاسفه و رساله جمهوری از […]

چگونگی تأیید و رد برهان وجودی توسط دکارت و شوپنهاور

برهان وجودی یا برهان هستی شناختی سیری طولانی در تاریخ فلسفه دارد. این برهان را، یعنی صورت‌بندی اصلی‌اش را، آنسلم قدیس در قرن یازدهم ارائه داد، لیکن برخی پایه‌های برهان را می‌توان در آثار افلاطون و ارسطو نیز دید. پس از آنسلم نیز بحث‌ها در باب برهان وجودی بسیار بودند و این برهان موافقان و […]

17 تا از بهترین رمان های فلسفی که خوانده‌ام

فلسفه فارغ از بحث‌های دانشگاهی و آکادمیک، در جریان زندگی روزمره هم به‌وضوح وجود دارد. آن‌کس که در مکانی دورافتاده و با حداقلِ امکانات و بدون هیچ سوادی، در حال پاسخ‌گفتن به پرسش «چرا دیر آمدی؟» یا «چرا امشب شام نخوریم؟» است، نیز در حال فلسفیدن است. رمان‌های متعدد نیز اگر کوچک‌ترین بحثی در باب […]

شوپنهاور در کتاب ریشه چهارگان اصل دلیل کافی چه می‌گوید؟

ریشه چهارگان اصل دلیل کافی نام کتابی از آرتور شوپنهاور، فیلسوف آلمانی، است. این کتاب ابتدا در سال 1813 به‌مثابه‌ی رساله‌ی دکترای شوپنهاور منتشر شده، اما بعدها شوپنهاور در دوران سالمندی – در سال 1847 – آن را ویرایش و بازمنتشر می‌کند. آن‌چه که اکنون در دست است و عمده‌ی تفاسیر را دربرمی‌گیرد، ویراست دوم […]

وضعیت طبیعی و وضعیت جنگی از نظرگاه جان لاک

دورساله درباره‌ی حکومت از مشهورترین کتاب‌های فلسفی تمامی دوران‌هاست. باوجودی‌که در حال حاضر بسیاری از لیبرال‌ها آن‌چنان به عقاید جان لاک پای‌بند نیستند، هیچ نمی‌توان تأثیر این کتاب در لیبرالیسم فلسفی و سیاسی و حتی نولیبرالیسم را نادیده گرفت. دو رساله درباره‌ی حکومت – چنان‌که از عنوان‌اش پیداست – دربرگیرنده‌ی دو رساله است. رساله‌ی نخست […]

بیوگرافی ویتگنشتاین | حکایت زندگی فیلسوفی مرموز

لودویگ ویتگنشتاین از تأثیرگذارترین فیلسوفان قرن بیستم بود. بسیاری با خود ویتگنشتاین هم‌عقیده هستند که پس از او فلسفه‌ی سنتی، یعنی فلسفه‌ای که 25 قرن پیش از وی از یونان باستان آغاز شده بود، به پایان خود رسید. ویتگنشتاین اگرچه از معدود فیلسوفانی بود که در طول زندگی خود دو فلسفه‌ی کاملاً متمایز را ارائه […]

بحث در باب انکار تصورات کلی انتزاعی توسط جرج برکلی

جرج برکلی یا بارکلی از مهم‌ترین فلاسفه‌ی بریتانیایی است و کی‌ست که یارای آن داشته باشد که تأثیر-اش بر فلسفه‌ی انگلوساکسون – حتی در قرن بیست‌ام- را انکار کند؟ همو بود که فلسفه‌ی تجربه‌گرایانه‌ی لاک را ورزیده‌تر کرد و راه را از برای برآمدن هیوم و عقاید انقلابی‌اش در معرفت‌شناسی هموارتر نمود. برکلی در کتاب […]
lightbox