دسته: مقالات کوتاه تا متوسط

فردریش نیچه و نسبی‌گرایی؛ حقیقت هم‌چون بازی استعاره‌ها

پس از سوفسطاییان در سال 500 پیش از میلاد، تا اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، فیلسوفی بزرگ سربرنیاورد که تماماً در برابر مفهوم «حقیقت» بایستد و آن را به «قدرت» و «تفسیر» و «کارایی» تقلیل دهد. اما نیچه آمد و پتک خود را بر سرِ حقیقت زد و آن را مفهومی خودساخته از […]

ماده‌المواد جهان از نظرگاه فیلسوفان ملطی

  • آرش شمسینویسنده: آرش شمسی
  • ژانویه 12, 2019
  • 1 دیدگاه
در تاریخ فلسفه فیلسوفان ملطی را نخستین فیلسوفان می‌دانند. تالس، آناکسیماندروس و آناکسیمنس سه فیلسوفی هستند که از آن‌ها با عنوان فیلسوفان ملطی یاد می‌شود. عمده‌ی عقاید این سه فیلسوف در باب طبیعت و چراییِ وجود طبیعت است. آن‌ها به‌دنبال آن اند که دریابند جهان دقیقاً از چه چیز ساخته شده؟ هر سه‌ی این فلاسفه […]

هیوم و علیت | بحث جنجالی هیوم در باب ارتباط علیت با عادت

  • آرش شمسینویسنده: آرش شمسی
  • ژانویه 12, 2019
  • 2 نظر
دیوید هیوم از جمله فلاسفه‌ی بزرگ تاریخ فلسفه به شمار می‌رود. تأثیر اندیشه‌های او بر کانت، میل و کل سنت فلسفه‌ی آنگلوساکسون بر هیچ کس پوشیده نبوده و نیست. یکی از مهم‌ترین عقاید هیوم، عقیده‌ی او در باب ضرورت و علیت است که تأثیر زیادی بر فلسفه‌ی پس از او، خاصه فلسفه‌ی کانت، نهاد. این […]

ماجرای دست ندادن مارتین هایدگر به ارنست کاسیرر

در طول تاریخ ماجراهای جالبی میان برخی فلاسفه وجود داشته، از جمله ماجرای ویتگنشتاین و پوپر. در این نوشتار به یکی از این ماجراهای جالب پرداخته می‌شود: ماجرای دست ندادن مارتین هایدگر با ارنست کاسیرر. دست ندادنِ هایدگر به کاسیرر هایدگر از همان زمان که کتاب هستی و زمان‌اش را منتشر ساخت، و حتی پیش‌تر، […]

منطق قدیم [منطق ارسطویی یا منطق اسلامی] به زبان ساده

  • آرش شمسینویسنده: آرش شمسی
  • ژانویه 9, 2019
  • 4 نظر
این نوشتار به طور خیلی مختصر و مقدماتی به برخی از پایه‌ترین اصول منطق قدیم یا همان منطق ارسطویی یا منطق اسلامی می‌پردازد. منظور از منطق قدیم، این نیست که این منطق منسوخ شده و در حال حاضر منطقی دیگر جای آن را گرفته است، بلکه پس از منطق منطقیون قرن بیستم، یعنی منطقِ منطقیون […]

نسبیت حقیقت در تفکر سوفسطایی بزرگ: پروتاگوراس

در قرن بیستم با رواجِ نسبی‌گرایی در فلسفه و علوم انسانی، بسیاری از اندیشمندان باری دیگر تقابل سوفسطاییان و افلاطون و ارسطو را شاهد بودند. نوشته‌های  افلاطون و ارسطو بر علیه سوفسطاییان، و البته ازبین‌رفتن آثار سوفسطاییان، باعث شد که در طول تاریخ نام آنان با سفسطه و مغلطه عجین باشد. سوفسطاییان، اندیشه‌ی یونانی را […]

عشق افلاطونی ؛ عشق از نظرگاه افلاطون در رساله‌ی فایدروس

افلاطون را از هر نگرگاهی که بنگریم، بزرگ است، چه از نگرگاه ادبی و چه از نگرگاه فلسفی. این درست است که نامِ افلاطون با «فلسفه» عجین است، این نیز درست است که رسالاتِ گهربار او در باب اندیشه و فلسفه هستند، اما آن کس که هر یک از این رسالات را از نظر گذرانده، […]

مروری مختصر بر بیوگرافی شوپنهاور | آرتور شوپنهاور از انزوا تا شهرت

  • آرش شمسینویسنده: آرش شمسی
  • دسامبر 25, 2018
  • 4 نظر
در دنیای فلسفه یک سری فیلسوف هستند که نسبت به سایر فلاسفه مورد اقبال عمومی بیش‌تری واقع شده‌اند. این اقبال عمومی صرفاً محدود به توده‌ی مردم نیست، بل کلیت افرادی را دربرمی‌گیرد که خارج از دنیای فلسفه هستند. شوپنهاور یکی از این فیلسوفانی است که چه از سوی مردم و چه از سوی افراد خاصِ […]

نیچه و زن | به زنان زور می‌باید گفت

  • آرش شمسینویسنده: آرش شمسی
  • دسامبر 24, 2018
  • 47 نظر
این نوشتار روی موضوع نیچه و زن تمرکز دارد و به‌ویژه تمرکز روی سخنان نیچه در باب زنان در کتاب فراسوی نیک و بد است.  با وجود آن‌که نیچه در جای‌جای آثار-اش به صراحت بر زن و زنانگی تاخته است، باز هم کسانی هستند که از اندیشه‌های نیچه در دفاع از فمینیسم استفاده می‌کنند. البته […]

قضایای ترکیبی پیشینی در نقد عقل محض کانت

سنجش خرد ناب یا همان نقد عقل محض یکی از بهترین و ماندگارترین و دوران‌سازترین کتاب‌های تاریخ است. این کتاب نقطه‌ی عطفی در اندیشه‌ی بشری به شمار می‌رود. امانوئل کانت، نویسنده‌ی کتاب سنجش خرد ناب، در این کتاب با تغییر نگرش انسان به جهان و ذهنی‌دانستن مقولات اندیشه، راه را برای بسیاری از گرایش‌های فلسفی […]
lightbox