• rss
  • facebook
  • twitter
  • googleplus
  • telegram
  • aparat
October 31, 2020

Category: مقالات طولانی

خلاصه‌ی رساله خارمیدس افلاطون | بحث در باب چیستی سوفروسونه

 رسالات نخستین افلاطون پیرامون افکار سقراط اند و افکار سقراط نیز در زمانی که زنده بوده، پیرامون آرته بوده‌است. آرته که عمدتاً آن را فضیلت ترجمه کرده‌اند از نظرگاه سقراط 5 جزء دارد و یکی از آن‌ها سوفروسونه یا خویشتن‌داری است. رساله خارمیدس افلاطون رساله‌ای‌ست در باب خویشتن‌داری یا سوفروسونه. در کتاب اول جمهوری – […]

نگاهی به رساله آپولوژی افلاطون | دفاعیه‌ی تاریخی سقراط

در نوشتارهای پیشین در باب رسالات افلاطون گفته‌ام که رسالات این بزرگ‌مرد دنیای فلسفه، هم از نظرگاه فلسفی و هم از نظرگاه ادبی در اوج قرار دارند. این قضیه البته از برای رساله آپولولوژی یا دفاعیه نیز برقرار است. این رساله را از نخستین رسالات افلاطون می‌دانند، از آن‌ها که افلاطون به‌هنگام نگارش‌شان سن زیادی […]

نگاهی کامل به رساله جمهوری افلاطون | بحث در باب چیستی عدالت

این نوشتار پرطول‌وتفصیل‌تر از نوشتاری‌ست که پیش‌تر در باب رساله جمهوری نگاشته‌ام. اگر به هر دلیلی توانایی مطالعه‌ی این نوشتارِ طولانی را ندارید، می‌توانید آن نوشتار پیشینی را مطالعه بفرمایید (لینک نوشتار قبل در مورد کتاب جمهوری)؛ البته پیشنهاد-ام این است که این یکی را مطالعه کنید. الف. افلاطون بزرگ‌ترینِ فلاسفه و رساله جمهوری از […]

شوپنهاور در کتاب ریشه چهارگان اصل دلیل کافی چه می‌گوید؟

ریشه چهارگان اصل دلیل کافی نام کتابی از آرتور شوپنهاور، فیلسوف آلمانی، است. این کتاب ابتدا در سال 1813 به‌مثابه‌ی رساله‌ی دکترای شوپنهاور منتشر شده، اما بعدها شوپنهاور در دوران سالمندی – در سال 1847 – آن را ویرایش و بازمنتشر می‌کند. آن‌چه که اکنون در دست است و عمده‌ی تفاسیر را دربرمی‌گیرد، ویراست دوم […]

نگاهی به رساله فایدون از افلاطون | تراژدی مرگ سقراط

رساله فایدون از مشهورترین رسالات افلاطون است، رساله‌ای که در طی تاریخ هم‌پای رساله‌ی جمهوری مورد توجه قرار گرفته. علت این امر را نمی‌توان علتی یگانه معرفی کرد بل چند علت دست‌در‌دست هم داده‌اند و موجبات شهرت – و البته، بدون تردید، محبوبیت – این رساله را در طی تاریخ فراهم آورده‌اند. نخست می‌باید به […]

مروری بر رساله پروتاگوراس افلاطون | جدل سقراط و پروتاگوراس در خانه‌ی کالیاس

رسالات افلاطون بیش از 2400 سال پیش نگاشته شده‌اند، لیکن هنوز هم اگر کسی برای اولین بار آن‌ها را بخواند هیچ نمی‌تواند نسبت به عمق فلسفی و بالخاصه ادبی آن‌ها دهن‌کجی کند. رسالات افلاطون را به‌جرأت می‌توانم بهترین نمونه‌ی تلفیق ادبیات و فلسفه در  کل تاریخ بدانم. چگونه می‌توان رسالات مهمانی، فایدروس، پروتاگوراس، گرگیاس، آپولوژی […]

شوپنهاور و بدبینی | چرا شوپنهاور بدبین بود؟

اگر قرار بود فهرستی تهیه شود و برای هر فیلسوف صرفاً یک کلمه به کار برده شود، به‌احتمال بسیار زیاد اکثر پرکنندگان فهرست جلوی نام شوپنهاور لغت «بدبین» را می‌نشاندند. خود شوپنهاور هم در کتاب اصلی‌اش، یعنی جهان همچون اراده و تصور، چند بار از لفظ «بدبینی» استفاده می‌کند و آن را نسبت به «خوش‌بینی» […]

فلسفه سارتر | مروری مختصر بر اگزیستانسیالیسم سارتر برای نوآموزان

بحث کامل در باب فلسفه سارتر در یک نوشتار اینترنتی محال است، حتی در یک کتاب چندصد صفحه‌ای هم از دشوارترین کارهاست؛ اما من در این نوشتار اولاً صرفاً بر روی بحث سارتر در باب اگزیستانسیالیسم تمرکز دارم  و نه بسیاری دیگر از بحث‌های اندیشه‌ی سارتر – از مارکسیسم گرفته تا تعهد سیاسی، و ثانیاً […]

نگاهی کامل به کتاب در ستایش دیوانگی از اراسموس

کتاب در ستایش دیوانگی به‌مثابه‌ی یکی از بهترین و ماندگارترین آثار فلسفی تاریخ در این بخش مورد بحث واقع خواهد شد. بنابراین اگر به‌دنبال خلاصه کتاب در ستایش دیوانگی یا نقد و بررسی کتاب در ستایش دیوانگی هستید این نوشتار را تا انتها دنبال کنید. الف. دورانِ رنسانس، دورانِ انسان، انسان را به مثابه‌یِ موجودی […]

نگاهی کامل به کتاب تأملات دکارت | سرآغاز فلسفه‌ی مدرن

در این نوشتار نگاهی غیرانتقادی خواهم داشت به یکی از بهترین کتاب‌هایِ فلسفیِ تاریخ. کتاب تأملات دکارت کتابی ست ماندگار در تاریخِ فلسفه و هرچند هم منتقدانی بسیار در طیِ یکی دو قرنِ اخیر داشته باشد باز هم هیچ نمی‌توان نقشِ اساسیِ آن را در شکل‌گیریِ فلسفه‌یِ مدرن و حتی زندگیِ مدرن انکار کرد. اگر […]
lightbox